تقویم آموزشی گروه      برنامه هفتگی گروه

  • گروه انفورماتیک پزشکی مشهد

  • سالن خوارزمی - گروه انفورماتیک پزشکی دانشکده پزشکی

  • سالن خوارزمی - جلسه دفاع

Persian_Category

آخرین به روز رسانی 27 خرداد 1396
   اولین گروه رسمی انفورماتیک پزشکی آسیا
   
 
آخرین به روز رسانی 15 مرداد 1396

 


 

 


 


معاون پژوهشی گروه
 
   


دکتر حامد تابش ( PhD)
متخصص آمار زیستی
استادیار، مسئول کمیته پژوهشی گروه


 
   
         

 

 
آخرین به روز رسانی 15 اسفند 1388


 

آشنایی با رشته و دانش انفورماتیک پزشکی



  • انفورماتیک پزشکی چیست؟ (لینک)
  • آیا انفورماتیک پزشکی رشته جدیدی در ایران و جهان به حساب می آید؟ (لینک)
  • انفورماتیک پزشکی چه تفاوتی با سایر رشته های مشابه داخل کشور دارد؟ (لینک)
  • متخصصین این رشته در چگونه جاهایی مشغول به کار خواهند شد؟ (لینک)

انفورماتیک پزشکی چیست؟

تعاریف رشته و یا دانش انفورماتیک پزشکی بسیار متنوع می باشند.

به عنوان تعریفی ساده می توان گفت:

"انفورماتیک پزشکی، دانش کاربرد کامپیوتر و اطلاعات در علوم پزشکی و سلامت می باشد."

به عنوان تعریفی جامع می توان گفت که:

"دانش انفورماتیک پزشکی دانشی چند رشته ایست (Multidisciplinary) که از ترکیب تمام علومی تشکیل شده است که هدف اولیه آنها جمع آوری، نگهداری، تحلیل، و پردازش اطلاعات در حوزه علوم پزشکی وسلامت است. این علوم شامل رشته های مختلفی از دانش مانند علوم کامپیوتر وطراحی نرم افزار، دانش اطلاعات (Information Science)، شناخت شناسی (Cognitive Science)، مهندسی نیاز، مهندسی ارتباطات انسان و کامپیوتر و .... می گردد."   

دانش انفورماتیک پزشکی و ارتباطات چند رشته ای آن
مرجع: Revision of the Recommendations of IMIA on Biomedical and Health Informatics, 2010

 

با آنکه دانش کامپیوتر و اطلاعات (که با همدیگر دانش انفورماتیک را شکل می دهند) در واقع دو دانش مورد استفاده در تمام علوم امروزی می باشند، ولی از آنجا که علوم مرتبط با پزشکی و سلامت بزرگترین و پیچیده ترین گستره دانش را در دنیای فعلی اطلاعات و دانش فعلی جهان تشکیل می دهند، دانش انفورماتیک پزشکی بصورت دانشی مستقل و آکادمیک شکل گرفته و توسعه یافته است.



آیا انفورماتیک پزشکی رشته جدیدی در ایران و جهان به حساب می آید؟

هر چند این رشته در ایران رشته جدیدی به حساب می آید، رشته انفورماتیک پزشکی در کشور های پیشرفته رشته ای با بیش از نیم قرن سابقه است. از لحاظ کاربردی، این دانش در اواسط قرن بیستم با اولین کاربرد های کامپیوتر در علوم پزشکی شکل گرفت و اولین برنامه های هوشمند تشخیصی پزشکی در دهه شصت میلادی (یعنی حدود دهه سی شمسی) نوشته شدند، و اولین بیمارستان الکترونیک در دهه هفتاد (حدود 1350 شمسی) راه اندازی گردید.
رشته دانشگاهی انفورماتیک پزشکی نیز از دهه هفتاد (در اروپا و آمریکا) شکل گرفت و در حال حاضر نزدیک به هفتاد دانشگاه در سرتاسر جهان، بصورت رسمی این رشته را ارائه می دهند.


در ایران نیز این رشته، از سال 1388 همزمان با ورود اولین فارغ التحصیلان این رشته از خارج از کشور، در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا، راه اندازی گردید. در اولین دوره پذیرش این رشته در مقطع دکتری، دانشگاه علوم پزشکی مشهد بصورت مستقل، و دانشگاه شهید بهشتی و تهران، بصورت مشترک، برای پذیرش دانشجو در این رشته مجوز گرفتند. در اولین دوره کارشناسی ارشد نیز دانشگاه شهید بهشتی، تهران (و ایران سابق) تنها دانشگاه های پذیرنده دانشجو بودند که در سال 1390، دانشگاه های علوم پزشکی مشهد، شیراز، و تربیت مدرس نیز به لیست دانشگاه های پذیرنده دانشجو اضافه شدند.


انفورماتیک پزشکی چه تفاوتی با سایر رشته های مشابه داخل کشور دارد؟

از رشته های فعلی دانشگاهی در کشور، چند رشته زیر دارای ارتباطات و مشابهاتی با رشته انفورماتیک پزشکی می باشند، که تفاوت هر یک در زیر مختصرا توضیح داده می شود:

- مدیریت اطلاعات بهداشتی درمانی (Health Information Management): تمرکز اصلی این رشته بر مدیریت استفاده از داده ها و اطلاعات در سیستم های بهداشتی درمانی است که هر چند شاخه ای از مباحث کاربردی انفورماتیک پزشکی به حساب می آید، ولی در دنیا به عنوان رشته ای مستقل شناخته شده است. در این رشته مباحثی مانند استاندارد های محتوا و تبادل اطلاعات پرونده های الکترونیک، سیستم های بایگانی اطلاعات سلامت، و مدیریت اطلاعات در شبکه های اطلاعات سلامت مورد بحث قرار می گیرند.

- مهندسی پزشکی (Medical Engineering): مهندسی پزشکی متمرکز بر جنبه های سخت افزاری سیستم های پزشکی بوده و بیشتر گرایشی تخصصی از رشته های مهندسی است. برای مثال طراحی دستگاه هایی که بتوانند تصاویر پزشکی و یا صداها و یا امواج قلب را جمع آوری و پردازش کنند در تخصص مهندسین پزشکی می باشد.

- بیوانفورماتیک (Bioinformatics): رشته بیو انفورماتیک شاخه بیولوژی مولکولی دانش وسیع انفورماتیک پزشکی و در واقع شاخه ای فوق تخصصی برای آن محسوب می شود. هر چند این رشته دارای مشترکات محدودی با دانش انفورماتیک پزشکی می باشد؛ ولی در واقع این دو، رشته هایی کاملا متفاوت و با دامنه کاربردی تا اندازه زیادی مجزا می باشند.


متخصصین این رشته چه کاری انجام می دهند و عملا در چگونه جاهایی مشغول به کار می شوند؟

هر چند رشته انفورماتیک پزشکی رشته ای جدید در کشور محسوب می شود، انتظار می رود که در آینده و با رشد روز افزون استفاده از فناوری اطلاعات در سیستم های سلامت، نیاز به متخصصین این رشته روز به روز بیشتر و بیشتر گردد.

متخصصین این رشته میتوانند در سه بخش مشغول به کار شوند:

1- دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی، به عنوان:

a. اعضاء هیئت علمی برای آموزش تخصصی در دوره های کارشناسی ارشد یا دکترای تخصصی انفورماتیک پزشکی و نیز تحقیق و پژوهش در شاخه های مرتبط

b. به عنوان مدیران فناوری اطلاعات سلامت

c. راه اندازی شرکت های دانش بنیان به منظور:

  • طراحی استاندارد های اطلاعات سلامت
  • مدلسازی و طراحی فرآیند های بالینی - کاری
  • طراحی نرم افزار های مرتبط با اطلاعات سلامت

d. مدیریت طراحی، اجراء، ارزیابی و پشتیبانی پروژه های مرتبط با انفورماتیک پزشکی
    • سیستم های پرونده الکترونیک سلامت،
    • سیستم های کمک تشخیصی پزشکی،
    • سیستم های رجیستری سلامت برای اکتشاف دانش پزشکی
    • سیستم های پزشکی از راه دور

2- سازمان ها و مراکز دولتی حوزه سلامت، به عنوان:

a. مدیران فناوری اطلاعات سلامت سازمان ها

b. طراحان سیستم های اطلاعات سلامت

c. مشاورین تخصصی در زمینه انتخاب، اجرا، و یا ارزیابی سیستم ها و نرم افزار های اطلاعات سلامت

3- بخش خصوصی، به عنوان:

a. راه اندازی شرکت های طراحی سیستم های تجاری اطلاعات سلامت، مانند سیستم های پرونده الکترونیک بیمارستانی، سیستم های مدیریت اطلاعات مطب ها و کلینیک ها، سیستم های کمک تشخیصی رومیزی، و ...

b. راه اندازی شرکت های مشاوره در زمینه های مرتبط با انفورماتیک پزشکی



 
آخرین به روز رسانی 21 ارديبهشت 1389

استاندارد های گروه انفورماتیک پزشکی *
 

فرم ها و قالب های زیر، استاندارد های تعریف شده گروه انفورماتیک پزشکی برای فرآیند ها و فعالیتهای دانشگاهی مرتبط می باشد. در موارد استفاده از فرم های توصیه می شود برای جلوگیری از به هم خوردگی قالب ها، از سری فونت های استاندارد فارسی گروه (استاندارد 1-1011) استفاده نمایید.

1011-1 استاندارد فونت های استاندارد فارسی گروه: (دانلود نسخه RAR)
 
1012-1 استاندارد قالب صورت جلسات گروه: (دانلود نسخه Word)
 
1014-1 استاندارد نامگذاری فایل ها و مستندات: (دانلود نسخه PDF)
 
1112-2 استاندارد اطلاعات تماس در مکاتبات دانشگاهی: (دانلود نسخه PDF)
 
1511-1 استاندارد فرم گزارش های پروژه های دانشجویی: (دانلود نسخه Word)
 
1612-1 استاندارد قالب ارائه های مبتنی بر Powerpoint: (دانلود)

1711-2 فایل قالب کتابچه آزمون جامع دوره دکتری (دانلود نسخه Word)
  
* تمام حقوق مادی و معنوی استاندارد های معرفی شده در این صفحه متعلق به صاحبان محتوای استاندارد (طراحان) در گروه انفورماتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد می باشد. استفاده از استاندارد ها با ذکر حقوق معنوی طراحان بلامانع است. برای اطلاعات بیشتر در مورد استاندارد ها با dbmi (AT) mums.ac.ir تماس حاصل نمایید.

 
آخرین به روز رسانی 02 ارديبهشت 1394

 

 
 
 
 
 
دکترمحمود تارا (MD PhD) ، استادیار، مدیر گروه
 
آدرس: گروه انفورماتیک پزشکی، اتاق E129
تلفن: 38002428 (51)
فکس: 38828560 (51)
پست الکترونیک: taram(AT)mums.ac.ir 
 
  بیوگرافی علمی  
 
دکتر محمود تارا فارغ التحصیل مقطع دکترای تخصصی رشته انفورماتیک سلامت از دانشکده علوم اطلاعات سلامت دانشگاه ویکتوریای کانادا (2007 یا 1386) می باشد. دکتر تارا از سال 1370 اولین فعالیتهای رسمی مرتبط با انفورماتیک پزشکی خود را با راه اندازی مرکز کامپیوتر دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و راه اندازی ایستگاههای آموزشی آناتومی برای دانشجویان آغاز کرد. ادامه این فعالیتها در سال 1378 (به عنوان معاون فنی مرکز کامپیوتر دانشگاه) منجربه تاسیس اولین بانک اطلاعاتی نرم افزار های پزشکی با بیش از پانصد عنوان، راه اندازی اولین مجله مرتبط با عنوان "کامپیوتر و پزشکی"، و نیز اولین مجموعه نرم افزاری ویژه اعضاء هیئت علمی با عنوان "استاد" گردید. در همین دوره، نامبرده همچنین به عنوان نماینده رئیس دانشگاه، مسئولیت نظارت بر پروژه سیستم اطلاعات بیمارستانی HIS-7 را که به عنوان پروژه پایلوت کشوری در این زمینه انتخاب شده بود، بر عهده گرفت.
 او، در سال 1381، برای ادامه تحصیل در موضوع مورد علاقه خود (انفورماتیک پزشکی/سلامت) در مقطع کارشناسی ارشد و سپس دکترا به کشور کانادا رفت و در دانشگاه ویکتوریای کانادا مشغول به تحصیل گردید. در طی زمان تحصیل در کانادا، دکتر تارا به موسسه تحقیقات ملی کانادا (NRC) برای همکاری در پروژه های استاندارد سازی مرتبط با پرونده سلامت الکترونیک شخصی دعوت گردید و همکاری خود را تا پایان کار گروه سلامت الکترونیک این موسسه با آنها ادامه داد.
ایشان پس از بازگشت به کشور، گروه انفورماتیک پزشکی را با کمک همکاران خود به عنوان اولین گروه رسمی انفورماتیک پزشکی کشور تاسیس نموده و به عنوان سرپرست گروه رسما کار خود را آغاز نمود. او اولین دانشجوی اعزامی رشته انفورماتیک پزشکی و نیز اولین فارغ التحصیل این رشته است که پس از اتمام تحصیل به کشور بازگشته است.
 
علائق علمی تحقیقی دکتر تارا طراحی سیستم های اطلاعات سلامت، استاندارد سازی، مهندسی سنجش نیاز و نیز سنجش کاربری نرم افزار و نیز طراحی سیستم های ارائه دانش سلامت به شهروندان و متخصصین می باشد.
 
 
 
 
 
 
 

صفحه1 از6